Het voormalige Van der Valk-hotel langs de E17 in Nazareth-De Pinte wordt omgevormd tot een Europees terugkeercentrum met plaats voor maximaal 300 asielzoekers. Tijdens een druk bijgewoonde informatieavond van de Dienst Vreemdelingenzaken kregen inwoners uitleg over de plannen. Onze lokale bestuursleden Claude Van Maele en Geert De Kokere woonden de infoavond bij. Maar wie hoopte op duidelijke antwoorden over veiligheid, kosten, verantwoordelijkheid en inspraak, bleef volgens Vlaams Belang met heel wat vragen achter.

Eén zaak werd alvast zeer duidelijk: over de komst van het centrum valt niet meer te praten. De beslissing is genomen.

Van hotel naar centrum voor 300 personen

Volgens de toelichting tijdens de informatieavond telt het hotel momenteel 84 tweepersoonskamers. In 75 kamers zouden telkens twee stapelbedden worden geplaatst. Zo ontstaat een capaciteit van 300 plaatsen. De overige kamers worden onder meer gebruikt als kantoren en gespreksruimtes.

De eerste bewoners worden momenteel in december 2026 verwacht.

Het centrum is bestemd voor verzoekers om internationale bescherming van wie België van oordeel is dat een andere Europese lidstaat verantwoordelijk is voor de behandeling van hun asielaanvraag. Dat kan bijvoorbeeld het land zijn waar zij Europa zijn binnengekomen of waar eerder al een aanvraag werd geregistreerd. De bedoeling is hen vanuit Nazareth-De Pinte over te dragen aan die verantwoordelijke lidstaat.

Maar wat gebeurt er wanneer zo'n land weigert iemand terug te nemen? Ook daarover bleven tijdens de avond vragen bestaan. Er werd verwezen naar Europese procedures en mogelijke druk op lidstaten die hun verplichtingen niet nakomen. Wat met landen buiten de EU?

Een terugkeercentrum waarvan de deur openstaat

De term "terugkeercentrum" klinkt streng, maar het gaat wel degelijk om een open centrum. De bewoners mogen het terrein verlaten en zich vrij verplaatsen. Volgens de toelichting wordt van hen verwacht dat zij 's avonds tegen 22:00 uur terugkeren. Wie zich herhaaldelijk niet aan de afspraken houdt, kan uiteindelijk naar een gesloten centrum worden overgebracht.

Aan de ingang wordt geregistreerd wie het centrum binnenkomt en verlaat. Rond een deel van het terrein komt bovendien een omheining. Maar een hek rond een open centrum verandert uiteraard niets aan het fundamentele gegeven: de bewoners kunnen overdag vrij naar buiten.

Voor Vlaams Belang is het dan ook begrijpelijk dat inwoners willen weten wat dit concreet betekent voor Nazareth-De Pinte, Deinze en de andere omliggende gemeenten.

Veiligheid blijft grootste bezorgdheid

Veiligheid was duidelijk een van de belangrijkste thema's van de avond.

DVZ benadrukte dat kandidaat-bewoners vooraf worden geregistreerd en gescreend en dat personen die als een veiligheidsrisico worden beschouwd niet in het centrum zouden worden ondergebracht. Dat neemt de bezorgdheid bij veel buurtbewoners echter niet weg.

Het hotel ligt vlak naast de drukke E17 en grenst aan een groene omgeving waar dagelijks mensen wandelen, fietsen, paardrijden en joggen. De centra van Nazareth, Eke, De Pinte en ook Deinze liggen dichtbij. Verschillende aanwezigen wilden daarom weten welke bijkomende veiligheidsmaatregelen worden genomen en wie verantwoordelijk is wanneer zich toch incidenten voordoen.

Wat gebeurt er bijvoorbeeld bij diefstal, vandalisme of lichamelijke schade? Wie vergoedt eventuele slachtoffers? Welke verzekering geldt? Wie grijpt in wanneer iemand de regels niet respecteert? Op verschillende van deze heel concrete vragen kwam volgens ons geen concreet antwoord.

DVZ voorziet wel een telefoonnummer en e-mailadres waar klachten en problemen gemeld kunnen worden. Maar een klachtennummer is natuurlijk geen preventief veiligheidsbeleid.

Lokaal bestuur mocht niet mee beslissen

Misschien nog frappanter is de manier waarop dit dossier tot stand kwam. Het gemeentebestuur van Nazareth-De Pinte heeft niet mee beslist over de komst van het centrum. Minister van Asiel en Migratie Anneleen Van Bossuyt (N-VA) nam de beslissing in het kader van het federale regeerakkoord. De lokale overheid werd voor een voldongen feit geplaatst.

Tijdens de informatieavond zelf was de bevoegde minister niet aanwezig. DVZ moest de beslissing en de werking van het toekomstige centrum komen toelichten. Dat zegt veel.

Dit was immers geen vergadering waar inwoners nog inspraak kregen over de vraag óf het centrum er zou komen. Die beslissing was al genomen. De bevolking mocht vooral komen luisteren naar hoe het centrum zal worden georganiseerd.

Hoeveel kost dit allemaal?

Ook over de financiële kant bleven belangrijke vragen onbeantwoord. Hoeveel betaalt de federale overheid maandelijks voor het gebruik van het Van der Valk-hotel? Op die vraag kon of wilde DVZ tijdens de informatieavond geen concreet bedrag noemen.

Er zijn heel wat kosten verbonden aan het project: huur, personeel, catering, beveiliging, aanpassingswerken, omheining, onderhoud en dagelijkse werking. Ook over die totale kostprijs kregen de aanwezigen geen helder overzicht. Voor Vlaams Belang is dat moeilijk te begrijpen. Wanneer belastinggeld wordt uitgegeven, moet de belastingbetaler kunnen weten hoeveel een project kost.

Transparantie is geen gunst. Het is een basisvoorwaarde voor behoorlijk bestuur.

Vergunningen, risicoanalyse en aanbestedingen

Vanuit het publiek kwamen ook vragen over de praktische en juridische kant van de omvorming. Kan een hotel zonder meer worden omgevormd tot een opvang- of terugkeercentrum? Welke vergunningen zijn nodig voor de geplande aanpassingen? Is er een risicoanalyse uitgevoerd? Welke vergunning is nodig voor de omheining? Werden voor de werkzaamheden en dienstverlening openbare aanbestedingen georganiseerd?

Ook hier kregen inwoners volgens verschillende aanwezigen weinig concrete informatie. Voor meer gedetailleerde gegevens werd verwezen naar het dossier dat na afspraak bij de bevoegde diensten in Brussel kan ingekeken worden. Een aanwezige verklaarde zelfs zo'n aanvraag al te hebben ingediend, maar binnen de voorziene termijn nog geen antwoord te hebben ontvangen.

Dat helpt vanzelfsprekend niet om het vertrouwen van de bevolking te vergroten.

Veel geruststellingen, weinig garanties

De rode draad doorheen de avond was duidelijk. DVZ probeerde de aanwezigen gerust te stellen. Bewoners worden gescreend. Het centrum wordt opgevolgd. Er komen regels. Er is registratie bij het binnen- en buitengaan. Problemen kunnen gemeld worden. Onder de aanwezigen op het infomoment leefde dan ook, op enkele uitzonderingen na, grote bezorgdheid over de veiligheid in de buurt. Die bezorgdheid werd door DVZ resoluut weggewuifd: "asielzoekers of illegalen zijn niet noodzakelijk criminelen", klonk het.

Maar inwoners vragen geen algemene geruststellingen. Ze willen garanties en concrete antwoorden.

Op de vraag wanneer het centrum opnieuw zal verdwijnen, kwam uiteindelijk een bijzonder vaag antwoord: "wanneer er geen nood meer is aan een terugkeercentrum" klonk het. Dat kan dus binnen enkele jaren zijn, maar evengoed veel later. 

Vlaams Belang: dit was geen inspraak

Naarmate de avond vorderde, nam de frustratie in de zaal toe. Het vragengedeelte werd uiteindelijk afgesloten terwijl er duidelijk nog heel wat vragen leefden.

Voor Vlaams Belang is de conclusie duidelijk. De inwoners van Nazareth-De Pinte en de omliggende gemeenten werden niet betrokken bij de fundamentele beslissing. Ook het lokale bestuur had geen beslissende stem. De federale regering besliste dat het centrum er komt en daarna mocht DVZ komen uitleggen hoe het zal werken. Dat noemen wij geen inspraak.

Vlaams Belang zal dit dossier daarom kritisch blijven opvolgen. We willen volledige transparantie over de kostprijs, antwoorden over vergunningen en verantwoordelijkheden, duidelijke afspraken en garanties over veiligheid en vooral een migratiebeleid waarbij daadwerkelijke terugkeer centraal staat.

Wij hebben geen nood aan meer asielcentra, maar vooral aan minder asielzoekers.